Niemand aan het stuur

Tegen de stemtest
29 januari 2020
Eeuwenoud springlevend
16 maart 2020

Niemand aan het stuur

Bij een regeringsvorming heeft elke partij in theorie vier opties:

                • Een regering met hen
                • Een regering zonder hen
                • Geen regering
                • Verkiezingen

Elk van deze opties is tijdelijk, geen enkele regering is er voor de eeuwigheid en de stilstand is dat ook niet. Maar dat deze vier opties er zijn zou eigenlijk tot de verbazing moeten spreken. Als we ons even in de houding van een partij verplaatsen, dan is het doel toch altijd wel beleid maken. Als dat om de een of andere reden niet lukt moet het doel op zijn minst zijn om beleid te beïnvloeden.  Het is contra-intuïtief dat een politieke partij niet aan de knoppen wil zitten. De meeste partijen gaan voluit voor optie 1, dat wil zeggen: klassieke partijen en de groenen proberen in een regering te geraken mits ze voldoende van hun programma kunnen verwezenlijken.

Dat is niet voor alle partijen zo. PVDA staat niet te springen om in een regering te stappen. Als kleine partij met weinig bestuurservaring zou het niet gemakkelijk zijn om het verschil te maken en gewicht in de schaal te leggen. Vanuit de oppositie kunnen ze daarentegen gemakkelijk schieten en druk zetten op de regering. Dat kan natuurlijk niet als er geen regering is. PVDA zal dus de voorkeur geven aan de tweede optie: een regering zonder hen, of eventueel optie vier: zo snel mogelijk verkiezingen. Als unitaire partij hebben ze er belang bij dat de regeringsvorming niet te lang aansleept, want dat speelt in de kaart van die andere radicale partij: Vlaams Belang.

Vlaams Belang zal nooit deel kunnen of willen uitmaken van een regering. De meerderheid van de partijen wil immers nog steeds niet met hen samen werken. Zelfs als die partijen dat zouden willen, is het nog maar de vraag of dat ook interessant zou zijn voor Vlaams Belang. Regeren zou voor hen geen evidentie zijn wegens gebrek aan enige beleidservaring op eender welk niveau. Bovendien zou al snel blijken dat een aantal van hun punten heel moeilijk in te voeren zijn. Een regering met het Vlaams Belang zou de multiculturele samenleving bijvoorbeeld niet zomaar kunnen wegtoveren terwijl ze vanuit de oppositie wel kunnen doen alsof dat een optie is. Anders dan PVDA heeft Vlaams Belang er belang bij dat er geen regering gevormd wordt. Het uitblijven van een regering bewijst namelijk het disfunctioneren van het Belgisch systeem. Zij kunnen makkelijker dan PVDA oppositie voeren tegen het gebrek aan regering. Dat maakt optie 3: geen regering, voor hen heel interessant. Maar op dit moment is optie 4: nieuwe verkiezingen, misschien wel nog interessanter. Wie de Facebookuitgaven van Vlaams Belang bekijkt, ziet dat de campagnemachine niet stil is gezet. Vlaams Belang mikt en hoopt op nieuwe verkiezingen. Niet onterecht want ze hebben volgens de peilingen de wind in de zeilen.

En dat brengt ons bij N-VA. Wat is hun beste zet? Een regering zonder hen is schadelijk. Het zou immers het broze evenwicht in de Vlaamse regering kunnen beschadigen omdat Open VLD en CD&V dan in de federale meerderheid zitten. Maar ook zou het vormen van een regering ingaan tegen het beeld dat België niet werkt. Verkiezingen zijn ook gevaarlijk voor N-VA, want alles wijst er op dat zij nog meer gaan verliezen aan Vlaams Belang. Dus voor N-VA moet en zal het optie 3: geen regering zijn. Elke andere optie is een verlies. Daarom kiest N-VA ervoor om te blijven praten over paars-geel. Zo lang N-VA mee aan tafel zit, kunnen zij de rol spelen die hen stemmen oplevert: verdediger van het Vlaamse hardwerkende volk tegen de profiterende Walen. Het front tegen de PS. Want beeldt u eens in dat een federale regering met de PS kan werken, het zou een ramp zijn.

Voor zij die het vergeten zijn: na de regering Di Rupo hebben de Vlaamse partijen die mee in de regering zaten, netto 2% van de kiezers meer overtuigd (zie hier voor een grondige analyse van die verkiezing). Dus de riedel dat deelnemen aan een (linkse) regering betekent dat je als partij stemmen zal verliezen, gaat niet op. Waar we wel zeker van zijn is dat een regering proberen vormen met een partij die daar eigenlijk geen belang bij heeft, slecht is voor dit land. Een land dat dringend nood heeft aan een nieuwe regering om onze problemen aan te pakken.

Het plotse einde van de vorige regering betekent dat België een auto is geworden zonder chauffeur die richting de afgrond bolt. De Vlaams-nationalistische partijen hebben er belang bij dat die auto rustig blijft bollen. Het is aan de andere partijen om het stuur vast te grijpen en er aan te trekken. Het zou hen wel eens meer stemmen kunnen opleveren dan ze denken…