Ondernemen en leegstand in Leuven

Digital Nomads en de toekomst van democratie
26 oktober 2016
Meerderheidsoppositie
8 november 2017

Ondernemen en leegstand in Leuven

Dinsdag, 25 November, gaf ik een persconferentie over ondernemen en leegstand in Leuven. Hieronder staat het voorstel in tekst. 

14708139_10154622667984304_6791420144393965267_n

Ondernemen en Leuven zouden hand in hand moeten gaan: een centraal gelegen, jonge stad omringd door prestigieuze kennisinstellingen als de UCLL en de KU Leuven moet wel een bron zijn van creativiteit en ondernemerschap. Maar helaas. Veel startende ondernemers denken dat ze in Gent, Antwerpen, Mechelen of zelf Kortrijk moeten zijn. En niet onterecht: de impulsen vanuit Leuven zijn haast onbestaand en al helemaal onbekend, ook het vinden van geschikte ruimte aan een aanvaardbare prijs is een torenhoge opgave.

Leegstandtaks

Dat staat in schril contrast met de duidelijke leegstand op diverse plaatsen in de stad zoals op het einde van de Bondgenotenlaan, Diestsestraat of de Tiensestraat (bovenste gedeelte) waar dagjesshoppers spontaan omkeren omdat ze denken dat het handelsgebied daar eindigt. Het gevolg is een omzetdaling voor de winkels naast deze leegstaande panden. Even goed zijn er -verstopt en verscholen- duizenden m² ruimte in loodsen en gebouwen waar ondernemers van dromen maar geen toegang toe hebben. We moeten dus op zoek naar creatieve manieren om deze beter te activeren.
In Leuven geldt een aanzienlijke leegstandstaks op, maar deze wordt op allerhande wijzen ontweken:

  • de etalage op die manier inrichten alsof een winkel toch in gebruik is;
  • een bouwaanvraag voor kleine werken;
  • de diensten die zich bezig houden met leegstand te ondermijnen met punten en komma’s.

En dat is jammer, want er is eigenlijk een eenvoudige manier om de kosten voor de leegstandstaks te ontwijken: tijdelijke invulling. Dit stelt de eigenaar in staat om op zoek te gaan naar een nieuwe huurder of koper zonder de leegstandstaks te moeten betalen en de startende ondernemer kan zijn business-idee uittesten aan een betaalbaar tarief. Hoewel de stad al schoorvoetend initiatieven neemt in deze richting, komt het vooralsnog onvoldoende van de grond.

Kennisinstellingen

Daarom stelt Groen Leuven voor om hier grondig werk van te maken. In plaats van bestaande entiteiten op te zadelen met deze extra taken moet de stad een nieuw initiatief in het leven roepen, en dit bestuurd samen met de kennisinstellingen (KUL/UCLL) en de middenstand (Liefst Leuven, UNIZO, VOKA). Dit driezijdig bestuur zou dan werk kunnen maken van drie kerntaken:

(1) de begeleiding van startende ondernemingen
(2) het aantrekken van eigenaars met leegstaande handelspanden of andere ruimten die dienst kunnen doen voor ondernemingen en
(3) een kennisinstelling waar ondernemers terecht kunnen.

Startende ondernemers die actief begeleid worden zullen een grotere kans hebben om een duurzame onderneming te worden die de stad langdurig kunnen verrijken. Pas nadat ze een traject hebben gevolgd zullen ze ook de mogelijkheid hebben om in te tekenen op een tijdelijk goedkopere huur van een pand. Hierdoor zorgen we ervoor dat er een maximale kans is op slagen van de onderneming. Door hen 360° te coachen en verschillende sessies en netwerkmomenten te organiseren zullen mensen vanuit alle windstreken Leuven eindelijk leren kennen als een stad waar je als ondernemer terecht kan en kan groeien. In Mechelen heeft men op een gelijkaardige manier de leegstand kunnen doen dalen van 17% naar 11%.

Langs aanbodszijde kan deze organisatie de administratieve rompslomp op zich nemen waardoor zij een geliefde partner worden voor eigenaars. Sterker nog: uit voorbeelden uit Mechelen blijkt dat, door de besparing op leegstandstaks voor de eigenaar, ze bereid zijn om hun pand gratis of voor een bescheiden huurbedrag ter beschikking te stellen. Dit zorgt ervoor dat de organisatie kan functioneren zonder subsidies. Maar om dit ook in Leuven net zo aantrekkelijk te maken als in Mechelen moet er natuurlijk nog harder worden opgetreden tegen eigenaars die hun pand laten leegstaan of er een woning van willen maken.

Daarnaast moet de organisatie er ook zijn voor alle ondernemingen. Door evenementen en workshops te organiseren die startende en bestaande ondernemers samenbrengt kunnen allerhande synergiën ontstaan die broodnodig zijn voor Leuven. Op deze manier is de organisatie door zijn prominente aanwezigheid in het Leuvense er niet alleen voor de startende ondernemer, maar ook voor de gevestigde ondernemer die zich al jarenlang inzet. Want, gewild of ongewild, leveren zij een grote bijdrage aan Leuven en moeten we hen koesteren.

Ter conclusie is Groen Leuven dus voorstander van een organisatie die het vertrekpunt is voor startende ondernemers in Leuven. Een samenwerking tussen de belangrijkste spelers zodat ondernemerschap in onze stad alle kansen krijgt op slagen in plaats van weg te trekken of -erger nog- dood te bloeden omdat het niet goed werd gesteund. Op deze manier willen we ondernemers, kennisinstellingen en overheid samenbrengen om van Leuven dé ondernemersstad te maken die ze eigenlijk moet zijn.